|
Şeker
hastalığı vucüdun kan şekerini normal sınırlar
içerisinde tutma yeteneğini kaybetmesidir. Şeker
beyin, kalp, kaslar gibi hayati organların düzenli
çalışması için doğanın yarattığı önemli bir
yakıttır. Vucutta glukoz yakılmasını ve şeker
metabolizmasını düzenleyen organ pankreastır.
Pankreas insülin hormonunu üreterek kan glukozunu
dengeler. İnsülin şeker hastalığı tedavisinde
önemli bir yeri olan hormondur. Dünyadaki tüm
önemli diyabet merkezleri insülini yapay olarak
üretecek hücre kültürü veya brun spreyi geliştirmek
için çalışmaktadırlar.
Türk Diyabet Eğitim ve Tedavi Vakfının yaptığı
çalışmalarla ülkemizde yaşayan her 100 kişiden 7
tanesinin diyabet hastası olduğu saptanmıştır.
Diyabet iyi beslenen ve sonuçta gitgide şişmanlayan
ve ileri teknoloji sayesinde tüm işlerini robotlara
bırakan ileri batı toplumlarının hastalığıdır.
Ülkemizde diyabet oranı her geçen yıl artmaktadır.
Amerikan Hastanesi tarafından huzurevlerinde yapılan
bir araştırmada 65 yaş üzerindeki her üç kişiden
birinin diyabetli olduğu bulunmuştur.
Şeker hastalığı iki tiptedir. Tip 1 diyabet
dediğimiz genç diyabetinde bağışıklık sisteminin
bozulması sonucu pankreasta tahribat gelişmekte ve
hastalar insülinle yaşamak zorundadırlar. Tip 1
diyabetin tedavisi insülin iğnesiyle olmaktadır.
Ancak gelişen tıp sayesinde artık şeker hastaları
insülin kalemiyle veya Türkiye’ye yakında gelecek
olan insülin pompasıyla acısız tedavi
olabilmektedirler. İnsülin tedavisini hastalara
daha kolay kabul ettirmek için yeni yöntemler
sürekli araştırılmaktadır. Bunlardan en ümit verici
olanı insülini burun spreyi ile uygulamaktır.
Böylelikle insülin injeksiyonu ileri bir gelecekte
tarihe karışacaktır. İleri tıp ülkelerinde
uygulanan en son yöntemlerden biri pankreas
transplantasyonudur. Hastalıklı pankreas yerine
sağlam pankresın yerleştirilip insülini vucüdun
salgılamasını hedef alan bu yöntem hastanın insüline
bağımlılığını ortadan kaldırır.
İkinci tip şeker hasalığı erişkinlerde görülen
tiptir. Tedavide pehriz, fiziksel eksersiz, ve
şeker ilaçları rol oynar. Şeker hastalığı bir düzen
hastalığıdır. Diyabetlilerin sabah-öğlen-akşam üç
öğün düzenli yemek yemeleri gerekir. Ayrıcan sabah
saat 1030’da, ikindi de ve gece yatmadan önce ara
öğünlerini muntazam tüketmeleri gereklidir. Şeker
hastaları günde en az iki litre sıvı içmelidirler.
Egzersiz ve spor yapmaları hem kan şekerini hem
kolesterolu düşürür, hemde kilo vermelrini sağlar.
Diyabet hastaları senede bir kez grip aşısı, hayat
boyu bir defa da zatürre aşısı olmalıdırlar. Şeker
hastaları her 3 ayda bir düzenli doktor kontrolune
gitmelidirler.
Bir insan şeker hastası
olduğunu nasıl anlar ?
Toplumumuzda artan sıklıkla görülmesine rağmen bazı
insanlar şeker hastası olduklarının farkında bile
değildirler. Check-up alışkanlığının gelişmediği
ülkemizde bu duruma oldukça sık rastlanıyor. Kan
şekeri basit ve ucuz bir laboratuar testiyle tayin
edilebilir. Dr. Selçuk Can yaz sıcaklarının şeker
hastalarında çok su içme, çok idrara çıkma, ani
zayıflama, bulanık görme, ağız kuruluğu, dilin
damağa yapışması gibi belirtiler verebileceğini
söylüyor ve ekliyor. “ Bu belirtileri hafifletmek
için koka-kola, gazoz, meyva suyu gibi kalorili
içeceklerin içilmesi şeker komasını davet eder. Bu
durumda şeker ihtiva etmeyen ayran, su, maden suyu
gibi sıvıları tüketmek ve bir uzmandan yardım
istemek atılacak en doğru adımdır. Şeker hastaları
özellikle yaz mevsiminde şekerlerini sık ölçtürmeli,
yeterli sıvı almalı, doktor kontrollerini, diyet ve
ilaçlarını aksatmamalıdırlar. Şeker komasının
belirtileri göüldüğü anda acilen tam teşekküllü bir
sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Şeker komasına
erken müdahele sevindirici sonuçlar verir.”
Şeker hastalığı vucütta hangi
tahribatları yapar ?
Şeker hastalığı olanlarda göz dibinde, sinirlerde,
böbreklerde ve damarlarda tahribat olur. Ayak
sinirlerindeki tahribat uyuşmalar, karıncalanmalar,
hissizlik ve gece baldıra giren kramplar şeklinde
kendisini gösterir. Şeker hastalarının ayaklarında
çıkan yaraların kapanması oldukça zordur. Ayağa
giden damarlar ve sinirler tam çalışmadığı için
herhngi bir nedenle ayakta çıkan yaralar iyileşmez
ve gangrene çevirebilir.
Şeker hastalığından korunma
yolları nelerdir ?
Obezite yani şişmanlığın şeker hastalığının
gelişiminde önemli rolü vardır. Bu yüzden obezite
ile savaşmak, sağlıksız diyet alışkanlıklarının ve
fiziksel tembelliğin Türk toplumuna yerleşmesini
önlemek hepimizin hedefi olmalıdır. Şeker
hastalığının kontrolunde hastanın kan şekerini her
gün ölçüp; diyet ve insülin tedavisini ona göre
ayarlaması tüm dünyanın uyguladığı bir yöntemdir.
Amerikan Hastanesi’nde de evde hastanın kendi kan
şekerini ölçtürmesini biz hastalarımıza
öğretiyoruz. Düzenli takipler, spor ve zayıfalama
sayesinde kişinin şeker hastası olma ihtimali
azalır.
Ailesinde şeker hastası bulunan kişiler 40 yaşından
sonra şeker yükleme testi yaptırarak risklerini
belirlemelidirler. Gizli şeker hastası olan kişiler
diyet ve ilaç tedavisi ile hastalıklarının
ilerlemesini önleyebilirler.
|
|